Viết lời dẫn cho video kể chuyện: 9 cặp câu trước và sau khi sửa

Trong một video AI Làm Phim, lời dẫn làm ba việc cùng lúc: nó là giọng đọc, là phụ đề, và là thứ quyết định mỗi cảnh dài bao lâu. Hình chỉ là clip minh hoạ, nhạc nền nằm ở mức nhỏ phía sau. Nên với phim kể chuyện, câu chữ gần như là toàn bộ bộ phim.

Bài này không bàn chuyện cấu trúc (đã có ở bài kể một câu chuyện trong 90 giây). Ở đây chỉ nói chuyện câu: viết thế nào để giọng máy đọc lên nghe như có người đang kể.

Ba con số cần nhớ trước khi viết

Bọn mình đo trực tiếp trên bộ giọng của site:

Quy ra một luật dễ nhớ: một cảnh, 18 đến 28 chữ. Ngắn hơn thì cảnh trôi quá nhanh, dài hơn thì phụ đề thành một khối chữ dày và clip minh hoạ (thường chỉ 5–15 giây) phải lặp lại.

Chín cặp câu: trước và sau khi sửa

Mỗi cặp gồm một câu kiểu máy hoặc người mới hay viết, và bản đã sửa lại.

1. Kể cảm xúc → kể chi tiết

• Trước: "Bà rất thương cháu và luôn hy sinh vì cháu."
• Sau: "Mỗi sáng bà để phần cháu cái đùi gà, còn bà ăn cơm với nước mắm."

Người xem không tin tính từ, họ tin chi tiết. "Rất thương" là kết luận, còn cái đùi gà là bằng chứng.

2. Câu mở giới thiệu → câu mở có câu hỏi

• Trước: "Hôm nay chúng ta sẽ cùng tìm hiểu câu chuyện của anh Nam."
• Sau: "Anh Nam đi giao hàng tám năm, nhưng chưa từng giao một đơn nào vào ngày hai mươi chín Tết."

Câu sau làm người ta muốn biết vì sao.

3. Câu dài nhiều mệnh đề → hai câu ngắn

• Trước: "Sau khi tốt nghiệp đại học ở Sài Gòn và làm việc cho một công ty lớn trong năm năm, chị quyết định về quê mở tiệm bánh."
• Sau: "Năm năm làm văn phòng ở Sài Gòn. Rồi một ngày, chị xin nghỉ, về quê mở tiệm bánh."

Dấu chấm cho giọng đọc một khoảng nghỉ thật. Dấu phẩy thì không — giọng đọc chỉ hạ nhẹ rồi đi tiếp.

4. Số viết tắt → số viết để đọc

• Trước: "Tiệm bán 200-300 cái bánh/ngày, giá 15k."
• Sau: "Mỗi ngày tiệm bán hai, ba trăm cái bánh, mỗi cái mười lăm nghìn."

"200-300" dễ bị máy đọc thành ngày tháng, "15k" bị đọc thành "mười lăm ca". Trong phim kể chuyện, viết số bằng chữ còn có thêm cái lợi: nghe như lời người kể chứ không như bảng báo cáo.

5. Ngôi kể lẫn lộn → một ngôi từ đầu đến cuối

• Trước: cảnh 3 "Mình bắt đầu đi làm từ năm mười lăm tuổi", cảnh 7 "Anh ấy không bao giờ quên ngày đó."
• Sau: chọn ngôi thứ ba từ đầu, hoặc ngôi thứ nhất từ đầu, và dặn trong ô ý tưởng: "kể ở ngôi thứ ba, gọi nhân vật là anh Nam".

Giọng đọc chỉ có một người cho cả video, nên đổi ngôi giữa chừng làm người nghe không biết ai đang nói.

6. Lời thoại trong ngoặc kép → lời thuật lại

• Trước: "Cô bé nói: "Con không sợ đâu mẹ.""
• Sau: "Cô bé quay lại, bảo mẹ rằng con không sợ."

Cả video chỉ có một giọng, và giọng đó không tự đổi khi gặp ngoặc kép. Lời thoại vì vậy nghe như người dẫn đang nói về chính mình. Chuyển sang lời thuật lại là cách gọn nhất. Nếu câu thoại thật sự đắt, hãy cho nó đứng riêng một cảnh, mở đầu bằng tên người nói: "Câu cô bé nói hôm ấy, mẹ nhớ mãi. Con không sợ đâu mẹ."

7. Câu nhắc lại hình → câu thêm điều hình không có

• Trước (clip là cánh đồng lúa): "Đây là một cánh đồng lúa xanh mướt."
• Sau: "Cánh đồng này nuôi bốn đời nhà ông, chưa từng bán đi một tấc."

Hình đã cho người xem thấy cánh đồng. Lời dẫn phải cho họ biết điều mắt không thấy được.

8. Kết luận dạy đời → kết bằng hình ảnh

• Trước: "Câu chuyện nhắc chúng ta rằng hạnh phúc đến từ những điều giản dị."
• Sau: "Chiếc xe bánh mì vẫn đứng đó, sáng mùng Một, như chưa từng có năm nào đi qua."

Người xem ghét bị giảng bài ở giây cuối. Để họ tự rút ra.

9. Tiếng Anh xen giữa → nói như người Việt nói

• Trước: "Chị quyết định build lại brand từ đầu với mindset mới."
• Sau: "Chị quyết định làm lại thương hiệu từ đầu, theo một cách nghĩ khác."

Giọng đọc xử lý được vài từ quen như TikTok, Facebook, nhưng câu trộn nhiều từ tiếng Anh nghe lơ lớ, và phim kể chuyện mất ngay chất đời.

Nhịp: xen câu dài với câu ngắn

Mười ba cảnh đều đặn 25 chữ sẽ nghe như đọc biên bản. Cách người kể chuyện giỏi làm là xen nhịp:

1. Cảnh 4 dài (28 chữ), kể bối cảnh.
2. Cảnh 5 ngắn (12–15 chữ), một cú đánh: "Rồi con hẻm có quyết định giải toả."
3. Cảnh 6 dài lại, kể hệ quả.

Câu ngắn đứng sau câu dài tạo ra khoảng lặng. Đừng xuống dưới 10 chữ, vì cảnh sẽ dưới 3 giây và phụ đề chưa kịp đọc.

Lời thoại hai người: làm sao khi chỉ có một giọng

Người làm truyện ngắn hay vướng ở chỗ này. AI Làm Phim dùng một giọng cho cả video (chọn ở ô "Giọng đọc", đổi được trong trình chỉnh sửa nhưng vẫn là một giọng cho tất cả cảnh). Ba cách xử lý, từ dễ đến công phu:

Cách thứ ba tốn công nhất vì phải dựng tay, nhưng là cách duy nhất để có hai giọng thật sự khác nhau trong cùng một phim.

Kiểm tra bằng tai trước khi dựng

Trước khi bấm tạo video, đọc to toàn bộ lời dẫn một lượt, bấm giờ bằng điện thoại. Người đọc bình thường cũng đọc khoảng 4 chữ mỗi giây, nên con số trên đồng hồ khá sát với video thật. Trong lúc đọc, đánh dấu:

• Chỗ nào hụt hơi → câu quá dài, tách ra.
• Chỗ nào vấp → có từ khó đọc, số viết tắt hoặc chữ nước ngoài.
• Chỗ nào ngượng khi đọc to → thường là câu sáo ("vô cùng ý nghĩa", "đầy cảm xúc"), xoá đi.

Ba phút đọc to tiết kiệm được một, hai lần sửa trong số 5 lần sửa miễn phí của mỗi video.

Chọn giọng theo kiểu chuyện

Ba giọng hay dùng cho kể chuyện trong bộ 13 giọng của site:

• Bảo Thiện — nam, ấm, kể chuyện. Hợp chuyện đời, chuyện nghề, chuyện kỷ niệm.
• Bảo Diệp — nữ, mềm mại. Hợp chuyện gia đình, chuyện tình cảm.
• Bảo Tín — nam, trầm ấm. Hợp chuyện có chiều sâu, chuyện người lớn tuổi.

Nghe thử bằng nút "▶ Nghe thử" ngay cạnh ô chọn giọng. Một mẹo nhỏ: nghe thử bằng tai nghe, vì phần lớn người xem phim kể chuyện ban đêm cũng nghe bằng tai nghe.

Làm xong lời dẫn, dán vào ô tạo video. Nếu bạn đang tìm cách viết kịch bản nói chung (không riêng phim kể chuyện), chuyên mục viết kịch bản có nhiều bài hơn.

Hỏi đáp nhanh